Historia Rotary w Polsce – prezentacja PDG Andrzeja Ludka

Rozwój Rotary na świecie

Pierwsze spotkanie klubu Rotary w Chicago odbyło się 23 lutego 1905 roku. W 1910 roku powstało National Association of Rotary Clubs, a w 1911 roku – International Association of Rotary Clubs. Kolejne kluby powstawały w Dublinie (1911), Winnipeg i Londynie (1912), Hawanie (1916), Madrycie, Melbourne i Johannesburgu (1921) oraz Hamburgu (1927). W 1925 roku Rotary liczyło już ponad 2000 klubów i około 108 000 członków na sześciu kontynentach.

Narodziny Rotary w Polsce

Rotary Club Warszawa został przyjęty do Rotary International 19 marca 1931 roku; liczył wówczas 22 członków, a jego prezydentem czarterowym był inż. Piotr Drzewiecki. Wśród ówczesnych rotarian byli m.in. prezydent Warszawy Stefan Starzyński, prof. Jerzy Loth i Tytus Zbyszewski.

Okres międzywojenny

Kolejne kluby powstały w Łodzi (1933), Krakowie, Katowicach i Gdyni (1934), Bielsku, Lwowie i Bydgoszczy (1935) oraz Pabianicach (1938). W 1936 roku zarejestrowano dystrykt na terenie Polski (nr 85); pierwszym gubernatorem został Piotr Drzewiecki, a po nim prof. Jerzy Loth (1936–37), Witold hrabia Sągajłło (1937–39) i Tytus Zbyszewski (1939–40). Jerzy Loth był w latach 1939–1941 członkiem zarządu Rotary International. Ostatnie spotkanie RC Warszawa odbyło się w Hotelu Europejskim 8 września 1939 roku, a 10 października 1940 roku Rotary International cofnęło karty klubom Rotary z Polski.

Powrót Rotary do Polski po 50 latach przerwy

RC Warszawa (Warszawski Klub Rotariański) został przyjęty do Rotary International 30 czerwca 1989 roku. Uroczystość wręczenia klubowi Karty Członkowskiej odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie 27 listopada 1989 roku; uczestniczyło w niej ponad 400 gości z 30 krajów.

Lata 1989–1997

Nowe kluby należały do Dystryktu 2390 w Szwecji. W ciągu pierwszych trzech lat powstało 21 klubów: Bydgoszcz, Elbląg, Gdańsk-Sopot-Gdynia, Janów Lubelski, Katowice, Kazimierz Dolny, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Poznań, Puławy, Strzelce Krajeńskie, Szczecin, Toruń, Warszawa Centrum, Warszawa City, Warszawa Józefów, Warszawa Stare Miasto i Wrocław.

Utworzenie polskiego dystryktu Rotary International poprzedziło zorganizowanie w 1995 roku na obszarze Polski tzw. Specjalnej Strefy Rozwoju (Special Extension Area), powierzonej opiece byłego gubernatora dystryktu, Szweda Gunnara Fjellandera. Jego misją było przygotowanie warunków do utworzenia samodzielnego dystryktu oraz zachęcanie Polaków do tworzenia nowych klubów.

Samodzielny Dystrykt 2230 powstał 1 lipca 1997 roku; w jego skład weszło 39 klubów z Polski. Pierwszym Gubernatorem Dystryktu został Bohdan Kurowski z RC Olsztyn, a władze Rotary International reprezentował Prezydent Elekt James Lacy. Podczas uroczystości w Akademii Muzycznej odbył się czarter Rotaract Clubu Warszawa Śródmieście. Był to pierwszy samodzielny dystrykt RI utworzony w kraju postkomunistycznym.

Lata 2000–2015

Od 1 lipca 2000 roku, od kadencji Gubernatora Ryszarda Kaszuby-Krzepickiego, do Dystryktu 2230 przyłączały się kluby Rotary z Białorusi i Ukrainy, tworząc wielonarodowy dystrykt – biorąc pod uwagę obszar i liczbę ludności, jeden z największych na świecie.

Znani rotarianie w Polsce

Wśród znanych polskich rotarian prezentacja wymienia m.in.: prof. Leszka Balcerowicza, prezesa NBP (RC Kraków Wawel); prof. Stefana Banacha, matematyka (RC Lwów); prof. Andrzeja Bliklego, matematyka i cukiernika (RC Warszawa); Marka Borowskiego, byłego marszałka Sejmu (RC Warszawa City); prof. Jerzego Bralczyka, językoznawcę (RC Warszawa City); Olgierda Budrewicza, pisarza i podróżnika (RC Warszawa); inż. Piotra Drzewieckiego, konstruktora lokomotyw (RC Warszawa); prof. Antoniego Dziatkowiaka, kardiochirurga (RC Kraków); prof. Mariana Filara, prawnika (RC Młyniec Drugi); prof. Jacka Fisiaka, anglistę i byłego ministra edukacji (RC Poznań); Annę Fornalczyk, byłą prezes UOKiK (RC Łódź Trójka); Jana Karskiego, legendarnego kuriera (RC Kazimierz Dolny); prof. Jacka Kurczewskiego, socjologa i byłego wicemarszałka Sejmu (RC Warszawa); Aleksandra Kwaśniewskiego, Prezydenta RP (RC Warszawa Wilanów); prof. Jerzego Lotha, geografa i członka zarządu RI (RC Warszawa); prof. Mariana Nogę, ekonomistę (RC Wrocław); Wiesława Ochmana, śpiewaka operowego (RC Warszawa); Józefa Krzysztofa Oraczewskiego, artystę malarza (RC Warszawa City); prof. Marka Rockiego, rektora SGH (RC Warszawa); Macieja Słomczyńskiego, tłumacza i pisarza (RC Kraków); Adama Smorawińskiego, kierowcę rajdowego (RC Poznań); Stefana Starzyńskiego, prezydenta Warszawy (RC Warszawa); Andrzeja Szczypiorskiego, pisarza (RC Warszawa City); prof. Jana Widackiego, prawnika (RC Kraków Wawel); Andrzeja Wituskiego, byłego prezydenta Poznania (RC Poznań); Bohdana Wyżnikiewicza, ekonomistę (RC Warszawa Stare Miasto); Hannę Zdanowską, prezydent Łodzi (RC Łódź Centrum) i prof. Andrzeja Zolla, Rzecznika Praw Obywatelskich (RC Kraków).